زمینه ها و عوامل آسیب پذیری(بخش هفتم)

7-فقر:

ابن فارسی دربارۀ معنای الی فقر می نویسد: « فقر» دلالت دارد بر فراخی و گشودگی در چیزی مانند عضو بدن و غیره و از این ریشه است کلمه فَقار به معنی مهره های پشت بدن که جمع فقاره است. علت این که به مهره های پشت بدن فقار می گویند این است که بین آنها شکاف و فاصله است و فقیر به کسی گفته می شود که ستون فقرات پشتش شکسته باشد. اهل لغت گویند: تهیدست را بدین علت فقیر گویند که گویا ستون فقرات پشتش بوسیلۀ ذلت و بیچارگی شکسته است.[1]

باید دانست در اینجا مراد از فقر، همان ناداری و کمبود ثروت و امکانات است که این قسم جزء عوامل آسیب پذیری اخلاق محسوب می گردد و این گونه فقر به عنوان فقر مذموم مطرح می شود.

امام علی علیه السلام می فرماید.

آگاه باشید که همانا فقر و تهدیدستی از بلاء است.[2]

و در جای دیگر خطاب به فرزندش امام حسن علیه السلام فرمودند.

فرزند عزیزم هرکس که به فقر مبتلا گشت به چهار خصلت مبتلا می گردد(که یکی از آنها) کمبود از نظر عقل است. [3]

فقیر، قادر نیست جوانب سنجی نماید و زیر و بم امور را بررسی نماید و خرد و عقل او به واسطه فقر دچار کاستی شده است. زیرا ذهن خود را نمی تواند برای امور معنوی و اخلاقی تمرکز دهد و تلاش های خود را صرف دنیا می کند که باز هم نتیجه ای مطلوب نمی گیرد.