عوامل بازدارنده از آسیب پذیری اخلاقی
طبقه اول:
گناهکاری است که اقدام به توبه می نماید و تا آخر عمر خویش در آن استمرار و مقاومت می ورزد و اشتباهات گذشته را جبران نموده ، نیت بازگشت به گناهان گذشته را نمی نماید، مگر لغزشهای کوچکی که به طور عادت، بشر را از رهائی نیست این توبه "توبه نصوح" است.
عوامل بازدارنده از آسیب پذیری اخلاقی
توبه عامل بازدارنده از گناه (بخش دوم)
خداوند سبحان می فرماید:
«أَفَلا یَتُوبُونَ إِلَى اللَّهِ وَیَسْتَغْفِرُونَهُ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِیمٌ».[1]
« آیا توبه نمی کنند و به سوی خدا باز نمی گردند و از او طلب آمرزش نمی نمایند؟(در حالی که) خداوند آمرزندۀ مهربان است.»
عوامل بازدارنده از آسیب پذیری اخلاقی
توبه عامل بازدارنده از گناه (بخش اول)
یکی دیگر از عوامل مهم در ارتکاب گناه و معصیت، توبه است، در واقع توبه یک انقلاب درونی است و این توبه نقش مهم و اساسی در ممانعت از ارتکاب گناه دارد.
شاید سوال شود انسان ابتدا مرتکب گناه می شود و سپس توبه می نماید، بله این گونه است، نسبت به گناهان گذشته، توبه نقش از بین بردن آثار گناه را دارد، اما نسبت به گناهان آینده، نقش بازدارندگی دارد. یعنی اگر توبه ی انسان از روی پشیمانی و اخلاص باشد، انسان دیگر سراغ گناه نمی رود.
حال معنی توبه و موضوعات مرتبط را بررسی می نماییم.
عوامل بازدارنده از آسیب پذیری اخلاقی
ایمان و عمل صالح عوامل بازدارنده از گناه (بخش پنجم)
آثار ایمان و عمل صالح:
«إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَئِکَ هُمْ خَیْرُ الْبَرِیَّةِ».[1]
و اما کسانی که ایمان آوردند و اعمال صالح انجام دادند بهترین مخلوقات خداوندند.
عوامل بازدارنده از آسیب پذیری اخلاقی
ایمان و عمل صالح عوامل بازدارنده از گناه (بخش چهارم)
ویژگی ها و خصوصیات مؤمنین (اهل ایمان):
1) ترسان در برابر نام خدا.
«إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذينَ إِذا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ».[1]
2) افزایش ایمان به هنگام تلاوت آیات.
عوامل بازدارنده از آسیب پذیری اخلاقی
ایمان و عمل صالح عوامل بازدارنده از گناه (بخش سوم)
تفاوت اسلام و ایمان:
خداوند سبحان می فرماید:
«قَالَتِ الأعْرَابُ آمَنَّا قُلْ لَمْ تُؤْمِنُوا وَلَکِنْ قُولُوا أَسْلَمْنَا وَلَمَّا یَدْخُلِ الإیمَانُ فِی قُلُوبِکُمْ».[1]
بادیه نشینان گفتند ما(ازعمق قلب) ایمان آوردیم . بگو: ایمان نیاورده اید، بلکه بگوید؛ اسلام اورده ایم غ زیرا هنوز ایمان در دل هایتان وارد نشده است.
از امام رضا علیه السلام دربارۀ اسلام و ایمان سؤال شدفرمودند:
عوامل بازدارنده از آسیب پذیری اخلاقی
ایمان و عمل صالح عوامل بازدارنده از گناه (بخش دوم)
خداوند سبحان می فرماید:
«الَّذِینَ آمَنُوا وَالَّذِینَ هَادُوا وَالصَّابِئُونَ...».[1]
منظور از امنوا در آیه هر کسی است که داخل در شریعت پیامبر گرامی اسلام صل الله علیه وآله شد. و اقرار به خداوند و نبوت او نموده باشد. گاهی به عنوان وصف استعمال می شود و به معنای اذعان نفس و اعتقاد نفس به حق است به صورت تصدیق و این معنا در سه چیز است.
عوامل بازدارنده از آسیب پذیری اخلاقی
ایمان و عمل صالح عوامل بازدارنده از گناه (بخش اول)
یکی دیگر از عوامل مهم و اساسی در مانع شدن انسان در ارتکاب گناه، ایمان و عمل صالح می باشد.
خداوند سبحان می فرماید:
«وَمَنْ یَأْتِهِ مُؤْمِنًا قَدْ عَمِلَ الصَّالِحَاتِ فَأُولَئِکَ لَهُمُ الدَّرَجَاتُ الْعُلَى. جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الآنهارُ خَالِدِینَ فِیهَا وَذَلِکَ جَزَاءُ مَنْ تَزَکَّى».[1]
عوامل بازدارنده از آسیب پذیری اخلاقی
تقوی عوامل بازدارنده از گناه (بخش پنجم)
انسان در اثر تقوی چشم دلش باز شده حقائق عالم را آنچنان که هست می بیند و مخصوصاً در تشخیص وظائف دینی خود از یک آگاهی باطنی و الهی برخوردار می گردد که در هیچ مورد دچار شک و تردید نگردیده و حقائق و وظائف برای او روشن خواهد شد.
عوامل بازدارنده از آسیب پذیری اخلاقی
تقوی عوامل بازدارنده از گناه (بخش چهارم)
متقین ویژگی های بسیاری دارند که به بعضی از آنها اشاره می کنیم:
قرآن درباره متقین می فرماید:
عوامل بازدارنده از آسیب پذیری اخلاقی
تقوی عوامل بازدارنده از گناه (بخش سوم)
در روزگاری که بزرگی و عزت هر کس به مال و ثروت و قوم و قبیله اش بوده و انسانیت ، زیر ضربۀ قوم گرایی خرد می شد، قرآن کریم با معرفی تقوی به عنوان ملاک برتری و کرامت به انسانیت حیاتی بخشید و انسآنهای فراوانی را از یوغ نژادپرستی نجات داد.
خداوند سبحان در سورۀ حجرات می فرماید:
«یَا أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاکُمْ مِنْ ذَکَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاکُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاکُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِیمٌ خَبِیرٌ».[1]
عوامل بازدارنده از آسیب پذیری اخلاقی
تقوی عوامل بازدارنده از گناه (بخش دوم)
وقتی افسار نفس به تقوی سپرده شود ، از سقوط در پرتگاه خطا و غرقاب گناه مصون می ماند، در حالی که انسان بی تقوی بر اثر نفس پرستی در دوزخ جاویدان گرفتار می شود.
امام علی علیه السلام فرمودند:
آگاه باشید که خطاها مانند اسبان چموش اند ف اهل خطا بر آنها حمل شده اند اما لجام رها گردیده و این اسبان چموش راکبان خود را در آتش فرو میبرند، آگاه باشید که تقوی مانند مرکب های رامی است که اهل تقوی بر آن سوار شده اند و مهار این مرکب ها به سواران آنها داده شده است و آنها را وارد بهشت می سازد.[1]
عوامل بازدارنده از آسیب پذیری اخلاقی
تقوی عوامل بازدارنده از گناه (بخش اول)
یکی از عوامل بازدارنده از گناه، تقوی است. تقوی، آدمی را از افتادن در ورطه ی گناه و معصیت مصون می نماید.
تقوی
اصل آن « وقایه» به معناینگهداری اشیاء است در برابر اموری که به آن ها زیان و آزار می رساند و تقوی به معنای قرار دادن روح در یک پوشش حفاظتی در برابر خطرها است.[1]
روزگاری بود میوه اش فتنه ، خوراکش مردار ، زندگی اش آلوده ، سایه های
ترس شانه های بردگان را می لرزاند . تازیانه ستم ، عاطفه را از چهره ها
می سترد . تاریکی ، در اعماق تن انسان زوزه می کشید و دخترکان بی
گناه ، در خاک سرد زنده به گور می شدند . و در این هنگام بود که محمد
(ص) بر چکاد کوه نور ایستاد و زمین در زیر پاهای او استوار گردید .
بعثت رسول اکرم مبارک باد .
عوامل بازدارنده از آسیب پذیری اخلاقی
صبر عوامل بازدارنده از گناه (بخش دوم)
همان طور که متذکر شدیم رسیدن به ایمان کامل و درجات عالی انسانی ، جز در سایۀ صبر و پایداری میسر نمی شود، و با صبر است که میتوان مانع از ارتکاب گناه شد و در راه تکامل گام برداشت.
عوامل بازدارنده از آسیب پذیری اخلاقی
صبر عوامل بازدارنده از گناه (بخش اول)
یکی از عوامل اساسی و مهمِ بازدارنده از ارتکاب گناه و معاصی، صبر است؛ که باعث می شود انسان به سمت اخلاق نیکو و سعادت ابدی هدایت کند.
زمانی که انسان اراده انجام گناه می کند و درصدد ارتکاب گناهی برمی آید اگر لحظه ای صبر نماید، می تواند خود را از دام شیطان رهایی ببخشد.
امام كاظم علیه السلام: مَن كَفَّ غَضَبَهُ عَنِ النّاسِ كَف َّ اللَّهُ عَنهُ عَذابَ یَومِ القِیامَة؛
هر كس خشم خود را از مردم باز دارد، خداوند عذاب خود را در روز قیامت از او باز مىدارد.
شهادت امام کاظم علیه السلام تسلیت
عوامل بازدارنده از آسیب پذیری اخلاقی
تفکر و تعقل عوامل بازدارنده از گناه (قسمت سوم)
آنچه شایسته تفکر است:
1. تفکر در قرآن.
خداوند سبحان می فرماید:
«إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ قرآنا عَرَبِیًّا لَعَلَّکُمْ تَعْقِلُونَ»[1]
ما قرآن را به زبان عربی نازل کردیم شاید شما اندیشه کنید.
و کسانی را که در آیات قرآن نمی اندیشند سرزنش کرده و فرموده است:
«أَفَلا یَتَدَبَّرُونَ الْقرآن أَمْ عَلَى قُلُوبٍ أَقْفَالُهَا »[2]
آیا در قرآن نمی اندیشند، یا بر دلهایشان قفل خورده است.
خداوند در جاهای دیگر قرآن در مورد تفکر می فرماید:
«وَأَنْزَلْنَا إِلَیْکَ الذِّکْرَ لِتُبَیِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَیْهِمْ وَلَعَلَّهُمْ یَتَفَکَّرُونَ»[3]