ويژگی های محسنين
محبوبین و مغضوبین خداوند
محسنین محبوب خدا
ويژگی های محسنين
خداوند در قرآن كريم عده اي از انسانها را در طبقه ي محسـنين قـرار داده و بـه برخـي از ويژگي هاي آنها اشاره كرده است كه اين ويژگي ها گاه در ابعاد اعتقادي است و گاه در ابعـاد رفتاري و عملي.
همچنين برخي از اين ويژگيها مربوط به روابط محسنين با پروردگارشان است و برخـي ديگر مربوط به نوع ارتباط آنها با افراد ديگر است.
ويژگي هاي اعتقادي و بينشي
الف) يقين به آخرت
«هُدًى وَ رَحْمَةً لِّلْمُحْسِنِينَ*الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَوةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكَوةَ وَ هُم بِالاْخِرَةِ هُمْ يُوقِنُون» «مايه هدايت و رحمت براي نيكوكاران است همانها كه نماز را برپا مي دارند و آنها بـه آخـرت يقين دارند.»[1]
خداوند در اين آيه محسنين را توصيف كرده به اينكه آنان به آخرت يقـين دارنـد و كسي كه يقين به آخرت داشته باشد در مقام تدارك آن برآمده و توشه اي بـراي آن فـراهم مي كند.
علامه طباطبايي (ره) معتقد است كه يقين به آخرت مستلزم يقين بـه توحيـد و رسـالت پيامبران و تمام شرائط آن و مراحل تقوا است.[2]
طبق آيه شريفه محسنين روز قيامت را فراموش نكرده و به آن يقين دارند كه ايـن بهتـرين انگيزه براي انجام دستورات خداوند است گاهي اوقـات انسـان بـه مسـئلهاي ايمـان دارد، امـا پاره اي از لوازمات آن را فراموش كرده و عملي منافي آن انجام مي دهد. امـا كسـي كـه يقـين دارد، هيچگـاه آن را فرامـوش نمـي كنـد و امكـان نـدارد انسـان بـه يـاد روزي باشـد كـه بـه كوچكترين اعمال او رسيدگي مي شـود و در عـين حـال گنـاه كنـد. در حقيقـت چنـين فـردي هيچگاه گناه نمي كند.[3]
بنابراين يقين او سبب تقوا و خودداري از گناهان نيز مي شود.
ب) ايمان به خدا
دومين ويژگي اعتقادي و بينشي محسنين ايمان به خداوند متعال است. ايمان به خدا و توحيد اساس همه اعتقادات اسـت و بازگشـت تمـام اصـول عقايـد نيـز بـه توحيد است.
فردي كه به خدا ايمان آورده و توحيد را باور داشته باشد، اعمال و رفتار خـود را هـم بـر همان اساس شكل مي دهد و در همان مسير گام بر مي دارد. نيكوكـاران نيـز از جملـه افـرادي هستند كه يگانگي خدا را باور داشته و به او ايمان دارند.
خداوند در اين باره مي فرمايد: «إِنَّ الَّذِينَ قَالُواْ رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُواْ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لَا هُمْ يحْزَنُون»[4] «براي نيكوكاران مژده اي باشد كساني كه گفتند پروردگار ما االله است سپس استقامت كردند.»
طبق آيه شريفه نيكوكاران معتقدند كه خداوند يگانه رب آنهاست و زمام تدبير بشر تنها بر عهده ی اوست. علامه طباطبايي معقتـد اسـت كـه نيكوكـاران اقـرار كردنـد و شـهادت دادنـد كـه ربوبيت تنها منحصر در خداوند است و او در آن يگانه است.[5] صاحب اطيب البيـان مـيگويـد اينكه در آيه ربنا را مقدم بر االله كرده است به اين دليل است كه فقط اثبات الوهيت خدا را نكند، بلكه انحصار و نفي غير را اثبات كند.[6]
[1]. لقمان / 3ـ4.
[2]. المیزان، ج16، ص220.
[3]. المیزان، ج1، ص44.
[4]. احقاف / 13.
[5]. المیزان، ج18، ص211.
[6]. اطیب البیان، ج11، ص431.