معرفت

سیری در عالم برزخ

کیفیت ثواب و عقاب بدن برزخی

شبهه ای که در اینجا مطرح می شود آن است که بعضی می گویند:

روح که پس از مرگ به بدن لطیفی به نام بدنِ مثالی تعلق می گیرد که مثل همین بدن است، با آن بدن ثواب یا عقاب می شود و حال آنکه انسان با این بدنِ مادی و خاکی عبادت کرده چرا به بدن دیگر ثواب برسد؟ یا مثلاً با این جسد پوسیده شده ی در قبر معصیت کرده چرا آن بدن عقاب ببیند و معذّب شود؟[1]

 در جواب این شبهه می توان این گونه گفت که بدنِ مثالی یک چیز خارجی نیست که بعد از مرگ بیاورند سر قبر و مثلاً بگویند جناب روح بفرمایید توی این بدن! زیرا در این صورت تناسخ به وجود می آید؛ بلکه بدن مثالی بدن لطیفی است که الآن هم با شخص است.[2]

هر روحی دارای دو بدن است: بدن لطیف و بدن کثیف که وجه امتیاز این دو در خواب، مشخص می شود زیرا هیچ بُعدی ندارد آنچه شخص در خواب میبیند با همان بدن مثالی باشد، راه رفتن یا حرف زدن با بدن مثالی باشد، در خواب
می بیند که به کربلا می رود یا به شرق و غرب جهان می رود ؛ زیرا محدودیتی ندارد. بنابراین بدن مثالی همیشه با شخص است؛ منتهی بخاطر لطافتی که دارد می تواند با یک چشم به هم زدن به جهان سفر کند، لکن هنگام مرگ کاملاً از بدن جسمانی جدا می شود.[3]

 البته همان گونه که بعضی از فلاسفه و حکمای اسلامی تصریح می کنند، قالب مثالی در باطن بدن هر انسانی وجود دارد و همواره با انسان است و به هنگام مرگ و رها شدن این بدن طبیعی، آن بدن ظاهر شده و زندگی برزخی را آغاز می کند.
بر این اساس در خوابها و رؤیاهای راستین، روحِ آدمی در قالب مثالی خود قرار گرفته و به مکانهای مختلف سیر می کند و از نعمتها و منظره های زیبا و اماکن مقدسه بهره گرفته و لذت می برد و گاهی نیز منظره های ترسناک را مشاهده نموده و متأثر و ناراحت می گردد.[4]