معرفت

گوهر آرامش

 موانع آرامش از ديدگاه قرآن و حديث

8- حسد

از جمله مهمترین صفات و رذایل اخلاقی که موجب سلب آرامش انسان می گردد، حسد است. حسد از نتایج کینه می باشد و شخص حسود پیوسته نگران و ناراحت و غمگین است و هر نعمتی را در دست دیگران ببیند بر ناراحتی اش افزوده می گردد و در فکر این است که چگونه او نیز آن را بدست آورد و یا به طرف مقابل لطمه بزند و چون کاری از دستش بر نمی آید دائماً اعصاب و روانش در فشار و ناراحتی است و دنیا برایش تاریک و رنج آور و زندگی اش تلخ و ناگوار است.

شخص حسود قبل از اینکه به دیگران زیان برساند به خود زیان می رساند. انسان حسود همواره نگران و ناراحت است که چرا دیگران دارند، نه این که چرا او ندارد. اگر ناراحت و نگران باشد که چرا خود او ندارد، به آن «غِبطه» می گویند که آن امری ممدوح است و در روایات از جمله صفات مؤمن شمرده شده است که:

«إِنَّ الْمُؤْمِنَ يَغْبِطُ وَ لَا يَحْسُدُ»؛[1]مؤمن رقابت می کند، امّا حسد نمی ورزد.

غبطه خوردن گرچه خود موجب نگرانی انسان می گردد، امّا باعث می شود که اقدام به فعالیت کند و به آنچه که ندارد برسد و با شروع فعالیت و امید به دارا شدن و رسیدن به مطلوب خود، نگرانی او نیزکاهش یافته و از بین می رود. نگرانی شخص حسود دائمی است و موجب بیماری جسمی او نیز می شود: «لَا رَاحَةَ لِحَسُودٍ»؛[2] شخص حسود آسایش و آرامش ندارد.

حضرت علی (ع) در این رابطه می فرمایند: «حسد چیزی جز ضرر و خشم برای حسود ندارد و قلب را مضطرب و جسم را بیمار می کند».[3]

همچنین در روایت دیگری آمده است که: «صِحَّةُ الْجَسَدِ مِنْ قِلَّةِ الْحَسَدِ»؛[4] کم شدن حسد موجب صحت و سلامت بدن می گردد.

و نیز نقل شده است که: «لایَطمئنُ الحَسود فی راحة القلب»؛[5]شخص حسود آرامش قلب ندارد.